سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )

39

تاريخ ايران ( فارسى )

نورمان با تشويق و ترغيب قائدين و پيشوايان صليب حمله بخاور بردند فقط چابك‌سواران سلجوقى بودند كه با سرداران سنگين اسلحهء صليبى روبرو شدند « 1 » اصل و منشاء سلجوقيان شعبه‌اى از تركان غز و ليكن متمائز از آنها بوده‌اند . مؤسس اين خاندان شخصى بود موسوم به تقاق بمعنى كمان پدر سلجوق كه با ايل خود از تركستان گذشته داخل ماوراء النهر گرديد و در آنجا با حرارت و جوشى قبول اسلام نمود . اولاد و اعقاب او بعد از خودش در محاربات و جنگهاى آنزمان حصه گرفته و زود با محمود تصادف كردند مينويسند كه اين فاتح بزرگ از اسرائيل پسر سلجوق پرسيد كه در هنگام ضرورت چقدر نيرو ميتواند در ميدان جنگ حاضر سازد . رئيس چادر نشين جواب داد كه اگر او تيرى به طرف خيامش روانه كند يكصدهزار تن براى نبرد حاضر و آماده ميگردند ، ليكن اگر كمان او ديده شود دويست هزار تن ملحق بنيروى بالا ميگردند . سلطان از اين استعداد و قواى شگرف مضطرب شده اسرائيل را در بند كرد و شايد خيال مىكرد كه در صورت تخته قاپو كردن و انتقال ايل مزبور بجاى ديگر از قوهء آنها خواهد كاست و لذا آنان را از محل خود كوچانيده و در ناحيهء نيسا « 2 » و در ابيورد نزديك قهقههء كنونى بالاى خطآهن آسياى مركزى مسكن داد ، اين واردين جديد تحت رئيس خود ميكائيل سر بطغيان و عصيان برداشته و در سال پيش از مرگ محمود آنها كوشيدند كه خراسان را مورد تهاجم و تاخت‌وتاز قرار دهند ولى به عقب رانده شدند . مسعود سلطان غزنه مسعود از همان ابتدا بدبخت بود . او بعد از خلع برادرش نه فقط خراسان محل تاخت‌وتاز غزهاى وحشى گرديد كه مقدر بود نقش ميشوم شريرانه‌اى در ايران بازى كنند بلكه شورشى هم در همان اوان در هند برپا گرديد

--> ( 1 ) - مراجع و اسناد ما در اين فصل عبارتست از : 1 - برون جلد دوم . 2 - قلب آسيا اثر اسكرين ( Skrine ) و راس ( Ross ) 3 - وقايع‌نگاران محلى كه در فصل پيش اشاره به آنها شده در اين فصل نيز مورد استفاده قرار گرفته‌اند . 4 - بخلاصه‌اى كه بقلم برون از كتاب تذكرهء سلاطين تأليف نجم الدين كه در 599 هجرى ( 1202 ) تأليف شده است نيز مشورت كرده‌ام . مراجعه شود به آرتيكل شماره 27 مجلهء انجمن آسيائى همايونى سال 1902 . ( مؤلف ) ( 2 ) - نيسا در ده ميلى طرف جنوب غربى عشق‌آباد واقع است . ( مؤلف )